ردیابی داده در الزویر: مصاحبه با یولیا فادیوا درباره تبدیل ناشران علمی به غول‌های تحلیل داده

شرح خبر

یولیا فادیوا، پژوهشگر حوزه نشر علمی، در مصاحبه با آیرایتس به بررسی ردیابی داده‌ها توسط شرکت الزویر پرداخته است. او الزویر را دیگر نه یک ناشر، بلکه یک «شرکت تحلیل داده» می‌نامد که با جمع‌آوری اطلاعات گسترده از پژوهشگران و فرآیندهای علمی، انحصاری بی‌سابقه در صنعت نشر ایجاد کرده است. گزارش سالانه گروه مادر الزویر (RELX) برای سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که سود عملیاتی این شرکت در بخش علوم، فناوری و پزشکی (STM) به ۱.۱۷۲ میلیارد پوند با حاشیه سود ۳۷ تا ۳۸ درصد رسیده است. فادیوا تاکید می‌کند که الزویر با در اختیار داشتن بیش از ۳۰۰۰ مجله علمی و استفاده از استراتژی «ناهمسان‌گنی شناختی»، جریان داده‌ها را تنها از علم به سوی خود هدایت می‌کند و با یکپارچه‌سازی پلتفرم‌ها، کنترل بیشتری بر زیرساخت‌های علمی به دست می‌آورد. این امر نه تنها هزینه‌های عمومی را به سود خصوصی تبدیل می‌کند، بلکه وابستگی‌های جدیدی برای مؤسسات تحقیقاتی و پژوهشگران ایجاد می‌نماید. یولیا فادیوا، پژوهشگر، در مصاحبه‌ای با آیرایتس، الزویر را دیگر یک ناشر علمی نمی‌داند، بلکه آن را به عنوان یک شرکت تحلیل داده توصیف می‌کند. الزویر با در اختیار داشتن بیش از ۳۰۰۰ مجله علمی و سود عملیاتی ۱.۱۷۲ میلیارد پوندی در سال ۲۰۲۴، از طریق مدل‌های تجاری مانند قراردادهای تبدیل (DEAL) و محصولات تحلیلی، درآمدهای کلانی کسب می‌کند. او استراتژی «ناهمسان‌گنی شناختی» الزویر را توضیح می‌دهد، جایی که داده‌ها تنها از علم به سوی این شرکت جریان دارند. الزویر همچنین با یکپارچه‌سازی پلتفرم‌ها و جمع‌آوری داده‌های گسترده، کنترل بیشتری بر زیرساخت‌های علمی به دست می‌آورد و بودجه عمومی را به سود خصوصی تبدیل می‌کند. این مصاحبه اهمیت زیادی دارد زیرا نشان می‌دهد چگونه غول‌های نشر علمی مانند الزویر از نقش سنتی خود فاصله گرفته و به سمت مدل‌های تجاری مبتنی بر داده حرکت کرده‌اند. این تغییر نه تنها ساختار مالی صنعت نشر را دگرگون کرده، بلکه تعادل قدرت بین پژوهشگران و ناشران را نیز به نفع شرکت‌ها تغییر داده است. علاوه بر این، استراتژی «ناهمسان‌گنی شناختی» الزویر می‌تواند منجر به انحصار داده‌ها و وابستگی بیشتر مؤسسات علمی به این شرکت‌ها شود، که پیامدهای بلندمدتی برای استقلال پژوهش و شفافیت علمی دارد. الزویر با حاشیه سود بالای ۳۷ تا ۳۸ درصد و درآمدهای میلیاردی، نشان می‌دهد که مدل‌های تجاری مبتنی بر داده می‌توانند بسیار سودآور باشند. این شرکت با استفاده از قراردادهای تبدیل و محصولات تحلیلی، توانسته است درآمدهای خود را حتی در عصر دسترسی آزاد (Open Access) حفظ کند. این امر می‌تواند الگوهای جدیدی برای سایر شرکت‌ها در صنعت نشر و فراتر از آن ایجاد کند. پژوهشگران و مؤسسات علمی ایرانی که به مجلات و پلتفرم‌های الزویر وابسته هستند، ممکن است تحت تأثیر استراتژی‌های داده‌محور این شرکت قرار گیرند. هزینه‌های بالای دسترسی به مقالات و ابزارهای تحلیلی الزویر می‌تواند فشار مالی بیشتری بر بودجه تحقیقاتی ایران وارد کند. علاوه بر این، وابستگی به پلتفرم‌های خارجی ممکن است استقلال پژوهشی کشور را تحت تأثیر قرار دهد. استراتژی‌های جمع‌آوری و تحلیل داده توسط الزویر می‌تواند چالش‌های حقوقی و اخلاقی جدیدی را در زمینه حریم خصوصی پژوهشگران و مالکیت داده‌ها ایجاد کند. علاوه بر این، انحصار داده‌ها توسط شرکت‌های بزرگ می‌تواند به بحث‌های قانونی درباره رقابت و شفافیت در صنعت نشر علمی دامن بزند. کنترل داده‌های علمی توسط شرکت‌های غربی مانند الزویر می‌تواند تأثیرات ژئوپلیتیکی داشته باشد، به ویژه در کشورهایی که به دنبال استقلال علمی و فناوری هستند. وابستگی به این شرکت‌ها ممکن است باعث انتقال غیرمستقیم داده‌ها و دانش به خارج از کشورها شود. تحلیلی-انتقادی یولیا فادیوا در مصاحبه‌ای افشا کرد که الزویر چگونه با جمع‌آوری داده‌های پژوهشگران، انحصاری بی‌سابقه در صنعت نشر علمی ایجاد کرده است. سود ۱.۱۷۲ میلیارد پوندی این شرکت در سال ۲۰۲۴ چگونه به دست آمد؟

این صفحه خلاصه و تحلیل فارسی خبر را نمایش می‌دهد. نسخه کامل/اصلی از طریق لینک منبع در دسترس است.